Kuzeyden notlar: Din ve günümüzün savaşları

Din, Avrupa’nın göbeğinde de önemli rol oynamaya devam ediyor. 30 yıl önce Yugoslavya’daki halklar boğazlaşmasında da dini çatışmaların etkisini görmüştük; günümüzdeki Rusya-Ukrayna savaşında da dini unsuru görebiliyoruz.

Ukrayna’daki savaşta, aynı mezhebe mensup kiliseler ve bunları destekleyen büyük devletler arasında bir çatışma var. ABD ve Rusya, Doğu Avrupa’daki Ortodoks nüfusu kendi etkileri altına alma peşinde: Bu mücadelede Rusya yönetimi, Rus Ortodoks Kilisesi’ni kullanırken ABD ise Fener Patrikhanesi’ni kullanıyor. (İlgilenenlere, Cumhuriyet Kitapları’ndan çıkan “Rusya – Batı Çatışmasında Fener Rum Patrikhanesi” adlı kitabımı tavsiye ederim.)

KİLİSEDEN MANEVİ DESTEK

Geçen hafta Rus Ortodoks Kilisesi’nin toplantısında Rus Patriği Kiril, Ukrayna’daki savaşı, “kutsal savaş” ilan etti ve Ukrayna’nın tamamının, Rus etki alanında olması gerektiğini söyledi. Rusya yönetiminin Ukrayna’daki savaşı artık açıkça “savaş” olarak adlandırdığını fakat karşı taraf olarak Ukrayna’yı değil bütün Batı dünyasını gördüğünü geçen hafta yazmıştık. İşte Rus Ortodoks Kilisesi de devletin bu politikasına manevi desteği veriyor. Rus Patriği, Ukraynalıları, Rusların parçası sayıyor.

Rusya’da kilise, yüzlerce yıl, yönetime manevi/ ideolojik destek sağladı. Rusların “kendine özgü” bir halk olduğunu vurgulayarak Rusya’nın Batı’yla ilişkilere mesafe koymasında etkili kuruluşlardan biri oldu. 1917 Bolşevik Devrimi’nin ardından kilise için zor günler başlasa da Sovyet lideri Stalin’in İkinci Dünya Savaşı yıllarında dinle barışmaya karar vermesi, kiliseye yeni bir güç kazandırdı. Rus kilisesi, Nazilere karşı mücadeleyi de dini bir savaş olarak ilan ederek geniş kitlelerin savaşa katılmasını sağladı. Bunun ötesinde Stalin, savaştan sonra Doğu Avrupa’yı etkisi altına almak istediği için kiliseyi güçlendirdi ve -ilk başta inanılmaz gelecektir ama- Rus kilisesi, Sovyet yönetiminin Balkanlar’da etkisinin güçlenmesine ve sosyalist yönetimlerin iktidara gelmesine yardımcı oldu. ABD ise buna karşılık Fener Patrikhanesi’ne el atacak ve ABD’nin “ılımlı İslam”a paralel olarak “ılımlı Ortodoksluk” yaratma çabası o zamanlar başlayacaktı.

Sovyetler 1991’de dağıldığında, Rus kilisesi, eski Sovyet coğrafyasının neredeyse tamamında etkin olan tek kuruluştu. Böylelikle 1991’den itibaren Rus kilisesi, bu sefer, eski Sovyet coğrafyasının yeniden Moskova’nın etki alanına girmesinde rol oynamaya başladı. ABD ise Rusya’yı çevreleme politikasında, Fener’e desteğini artırmaya girişti. Bu nedenle de Türkiye’ye, Fener Patriği’nin Türk vatandaşı olma şartını kaldırmasını dayatıyor ki ABD vatandaşı Ortodokslar aracılığıyla Türkiye’nin katkısı olmadan istediği gibi patrikhaneyi kullanabilsin.

Görüldüğü üzere yaşadığımız bu coğrafyayı anlayabilmek ve varlığımızı sürdürmek için, bölgeyi ve diğer dinleri ayrıntılı bilmek bu konuda uzmanlar yetiştirmek gerekiyor. 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
tarafbet
pendik escort
xuhbebie